Tư trị thông giám tập 5

Cái cốt yếu của việc trị quốc, tuyệt chẳng gì hơn việc dùng người, nhưng cái đạo lý biết người, là việc mà thánh hiền cho là khó vậy. Vì thế tìm người tài ở lời khen chê, thì người yêu ghét tranh nhau tiến cử mà thiện ác hỗn tạp; khảo xét ở công trạng, thì các việc xảo trá này sinh nhiều mà thực hư che lấp nhau. Rút lại thì, cái gốc của việc biết nhân tài là ở sự chí công chí mình mà thôi. Người ở ngôi trên mà chí công chí minh mà thôi, thì quần hạ tài năng hay không đã sáng tỏ ở trong mắt, không có các gì trốn ẩn được nữa rồi. Nếu như chẳng công chẳng minh, thì pháp khảo khóa là vừa đủ chỗ để việc lừa dối thiên lệch cậy dựa vậy. - Tư Mã Quang

Tư Mã Quang  (1019–1086), tự Quân Thật 君實, hiệu Vu Tẩu 迂叟, là một nhà sử học, học giả Trung Quốc, thừa tướng thời nhà Tống. Ông là tác giả của cuốn sử nổi tiếng Tư trị thông giám.

Ông sinh năm 1019 tại nơi hiện nay là huyện Vận Thành, tỉnh Sơn Tây trong một gia đình giàu có. Cha ông là Tư Mã Trì từng làm các chức quan huyện, Chuyển vận sứ, Phó sứ tam ty, Lang trung thượng thư Lại bộ, Thiên chương các đãi chế dưới thời Tống Chân Tông và Tống Nhân Tông, nổi tiếng là người trung thực và nhân hậu. Ông chính là hậu duệ của em trai Tư Mã Ý, người đã từng có tiếng tăm dưới trướng Tào Tháo, Tư Mã Phu.

Anh Tư Mã Quang là Tư Mã Đán được nối chức cha, trong quan trường trải qua 17 chức vụ khác nhau, làm đến chức Thái trung đại phu, sống khá đạm bạc.

Tháng 2 nhuận năm 1086, Tư Mã Quang được phong làm thừa tướng. Lúc đó ông đã 67 tuổi, sức khỏe yếu. Tuy nhiên, ông vẫn cố đảm đương công việc. Tư Mã Quang phế bỏ những điều luật mới mà Vương An Thạch đề ra, coi đó là "hại dân hại nước". Đồng thời, ông phạm một số sai lầm như bỏ luôn chính sách miễn nô dịch của Vương An Thạch, không nghe theo những lời khuyên tích cực của Tô Đông Pha và một số kiến nghị khác.

Ngày 1 tháng 9 âm lịch năm 1086, Tư Mã Quang qua đời, thọ 67 tuổi.